Nederlanders ongeschoold

Diploma&Cap_1308207452De meeste Nederlanders zijn ongeschoold. Dat wil zeggen, ze hebben de laatste drie jaar niets aan scholing gedaan. Tenminste, niets dat leidt heeft geleid tot een formeel certificaat. Dat blijkt uit onderzoek van Intelligence Group in het kader van Enjoy Employability. 

Meer dan 80% van de Nederlanders heeft de afgelopen drie jaar geen erkend certificaat gehaald of een training of opleiding gedaan. En hoe slechte de positie op de arbeidsmarkt van mensen al is, hoe minder er scholing hebben gehad.

Erkend certificaat

Goed, het eerste wat ik mensen al hoor denken, ik dacht het zelf namelijk ook… erkend certificaat. Erkend certificaat. Formele scholing. Een opleiding of training. Dat is misschien wat traditioneel. Ja, dat dacht ik ook, en toen dacht ik verder. Zolang we namelijk werving doen middels het CV, en dat doen we, is formele scholing van essentieel belang. Want we testen bij de werving van mensen bijna niets en als we het testen doen we dat na de CV selectie. Dus als je niet de juiste training op je CV hebt staan, kom je er niet in. Dus ja, zolang we werven zoals we werven, is formele scholing van het grootste belang.

Verdomd weinig scholing

De cijfers dan. Ik schrik er van, maar het is weer niet heel onverwacht.

  • 80,4% van alle werkenden heeft de afgelopen drie jaar geen formele scholing gehad;
  • Voor 50-plussers is dit nog erger, daar heeft slechts 14% enige scholing gehad;
  • Voor werkzoekenden is dit even erg als voor de 50 plusser: 14%;
  • Voor lager opgeleiden is dit nog erger, daar is het 12% die iets van formele scholing heeft gedaan de laatste drie jaar;
  • Hoger opgeleiden zijn met 27% de groep die het meeste opleiding heeft gehad;
  • ZZP’ers zitten ook boven het gemiddelde met 22%.

En over het soort opleidingen:

  • Voor 68% van de mensen die een opleiding heeft gedaan was dit om hun vakkennis binnen hun huidige vakgebied te vergroten;
  • 32% heeft een opleiding gedaan die hun kansen op de arbeidsmarkt vergroot buiten hun vakgebied;
  • Opleiding voor het verbeteren van de arbeidsmarktpositie wordt vooral veel gedaan door werklozen: 48%;

Mijn gedachten over deze cijfers:

  • Ik zou al schrikken als dit over het laatste jaar was, maar het is over de laatste drie jaar!
  • De groepen die het het lastigste hebben, worden het meest genegeerd, maar doen blijkbaar zelf ook het minst.
  • ZZP’ers zitten boven het gemiddelde, maar het valt me erg tegen. Natuurlijk zitten in deze groep ook de nodige lager opgeleide zelfstandigen, maar toch had ik verwacht dat die wel boven het gemiddelde van de hoger opgeleiden zouden zitten.

Hoe verder?

Wat kunnen we hier nu mee?  Nou, laten we beginnen te concluderen dat ‘een leven lang leren’ nog ver weg is. Dat de overheid dit vooral met de mond beleid, maar niet met daden. Dat wisten we natuurlijk al lang, ook als je kijkt naar hoe ambtenaren relatief weinig scholing ondergaan, maar het wordt nog maar eens pijnlijk duidelijk onderstreept.

Overheid

De overheid kan allerlei maatregelen nemen die kunnen stimuleren. Ik pleit al jaren voor een fiscaal vriendelijke regeling voor opleidingen voor zelfstandigen. Kort samengevat: in goede tijden (als het te druk is) kan je op een speciale rekening fiscaal vriendelijk wat geld apart zetten dat je in mindere tijden kan inzetten voor scholing.

Ook blijf ik pleiten voor de ‘stick AND carrot’. De overheid zou regelingen moeten bieden voor met name de kwetsbare groepen om ze permanent aan scholing te laten doen. Ook zouden ze dit moeten eisen van werkgevers. De transitievergoeding zou voor een flink stuk afhankelijk moeten worden van de hoeveelheid geld die in iemands scholing is geïnvesteerd. Maar ik pleit hierbij ook voor enige verantwoordelijkheid bij de werknemer, waarbij de duur van de WW afhankelijk wordt van de investering die de persoon in zichzelf heeft gedaan.

Jij zelf

Wat kan je dan nu zelf doen? Als werkzoekende? Als zelfstandig professional? Of als werknemer met een baas die niet bereid is om iets voor je te betalen? Simpel: MOOC’s.

Massive Online Open Courses. Coursera.org. Khan Academy. Edx en enkele andere platformen bieden op alle vakgebieden opleidingen op hoog niveau aan. Ik volg jaarlijks zelf altijd enkele opleidingen (ik gebruik Coursera), gewoon om mezelf scherp te houden. Ook al is formele educatie niet mijn ideale vorm van educatie. De certificaten (en ik betaal er niet voor, dus ze zijn niet gevalideerd, maar daarmee nog steeds wel erkend) morgen op mijn CV erbij. Als ik weer in loondienst zou willen kan ik aantonen dat ik mijn scholing bijgehouden heb, maar ook in mijn werk merk ik dat het bijdraagt aan de kwaliteit die ik klanten lever. En daarmee aan de opdrachten die ik binnen haal.

Er is dus geen reden om zelf niet morgen aan de slag te gaan.

Bas van de Haterd is auteur, (internationaal) spreker en adviseur over de invloed van technologie op werk. Hij kijkt zowel naar het werk dat mensen nog gaan doen, de manier waarop we dit werk organiseren als de manier waarop we mensen voor dit werk aantrekken en motiveren. Hij schreef hierover o.a. boeken als '10 banen die verdwijn & 10 banen die verschijnen', de maatschappelijke impact van de zelfrijdende auto en (R)evolutie van Werk. Allen als e-boek te downloaden op basis van waardebepaling achteraf via vandehaterd.nl/e-boeken. Ook organiseert hij jaarlijks Digitaal-Werven en TA-Live over innovatie in recruitment. Bekijk alle berichten van Bas van de Haterd